PINALAYAS AKO NG BIYENAN KO SA GABI NG PASKO UPANG MAGKASYA ANG 12 BISITA NIYA—KAYA BAGO AKO UMALIS, TINANGGAL KO ANG REGULATOR NG GAS AT PINADLAKAN ANG TUBIG! DOON NAGSIMULA ANG KANILANG IMPYERNO!
Alas-siyete ng gabi noong Bisperas ng Pasko, habang bumubuhos ang napakalakas na ulan at umaalingawngaw ang lamig sa bawat sulok ng kalsada, abala ako sa paghihiwa ng mga sangkap sa kusina. Tatlong araw akong halos walang tulog upang ihanda ang bahay para sa kapaskuhan. Ang bahay na ito ay pag-aari ko bago ko pa man nakilala ang asawa kong si Marco, ngunit simula nang lumipat ang kanyang inang si Doña Remedios, tila ako pa ang naging estranghero sa sarili kong pamamahay.
Tahimik kong tiniis ang lahat ng pang-aalipusta at pagmamaliit niya sa nakalipas na dalawang taon alang-alang sa pagmamahal ko sa kanyang anak. Subalit ang gabing iyon ang naging mitsa ng pagsabog ng matagal ko nang kinikimkim na galit.
Biglang pumasok si Doña Remedios sa kusina, nakabihis ng makislap na pulang bestida, may hawak na abaniko, at may mukhang punong-puno ng pagmamataas. Kasunod niya si Marco na nakayuko at hindi makatingin nang diretso sa akin.
“Rhea, mag-impake ka na ng gamit mo,” bungad ng biyenan ko nang walang kagatol-gatol.
Napatigil ako sa paghihiwa at napalingon sa kanya. “Po? Anong ibig ninyong sabihin, Inay?”
“Nakarating na ang balita mula sa pamilya ng panganay kong anak galing Amerika. Dumating sila kasama ang mga kamag-anak ng asawa niya—labindalawa silang lahat. Walang sapat na kuwarto sa itaas. Kailangan nila ang master’s bedroom ninyo ni Marco. At dahil masikip na, mabuti pang mag-check in ka muna sa motel sa kanto o umuwi ka muna sa probinsya mo ngayong gabi upang magkasya silang lahat nang komportable.”
Nalaglag ang hawak kong kutsilyo sa sahig. Tumingin ako kay Marco, nagmamakaawa ang aking mga mata na ipagtanggol niya ako. “Marco… bahay ko ito. Gabi ng Pasko, papaalisin ninyo ako sa sarili kong tahanan?”
Ngunit ang walang kuwenta kong asawa ay umiwas lamang ng tingin at mahinang nagsalita, “Sige na, Rhea… Pasko naman. Pagbigyan mo na si Mama. Minsan lang bumisita ang mga kamag-anak natin mula ibang bansa. Huwag ka nang gumawa ng eksena.”
“Kung ayaw mong umalis nang kusa, ipapalabas ko ang mga gamit mo sa basurahan!” panduduro ni Doña Remedios, sabay hagis ng aking kapote at bag sa sahig. “Wala kang utang na loob! Dapat nga magpasalamat ka at pinatira ka ng anak ko sa marangyang buhay na ito!”
Sa sandaling iyon, may kung anong nabasag sa loob ng aking dibdib. Nawala ang lahat ng sakit, lungkot, at panghihinayang. Ang tanging natira ay ang napakalamig at matalas na galit. Tiningnan ko silang dalawa, pinulot ko ang aking bag, at pilit na ngumiti nang napakakalmado.
“Sige po. Aalis ako.”
Umakyat ako sa silid, mabilis na isinilid ang aking mga mahahalagang dokumento—lalo na ang orihinal na titulo ng lupa at bahay na nakapangalan lamang sa akin—kasama ang ilang damit. Ngunit bago ako tuluyang lumabas, nagtungo ako sa likod-bahay sa ilalim ng dilim at buhos ng ulan.
Sa ilalim ng lababo sa kusina, marahan kong inikot at tinanggal ang bagong biling safety regulator ng tangke ng gasul. Hindi lamang iyon, kinuha ko ang buong regulator kasama ang hose at isinilid sa aking backpack. Kasunod nito, nagpunta ako sa gilid ng bakuran kung saan naroon ang main valve ng metro ng tubig. Gamit ang isang matibay na kadena at heavy-duty padlock na ako lamang ang may susi, isinara ko nang mahigpit ang balbula at pinad锁定 ito nang buong higpit.
Bago ko tuluyang isara ang gate, narinig ko ang busina ng tatlong van. Dumating na ang labindalawang marangyang bisita na sabik sa marangyang hapunan at mainit na tuluyan. Pumasok ako sa aking kotse, pinaharurot ito patungo sa isang limang-bituing hotel sa kabilang bayan, nag-order ng pinakamasarap na steak at mamahaling alak, at pinanood ang ulan mula sa bintana ng aking marangyang suite habang naghihintay ng ganti ng tadhana.
Hindi nga ako nagkamali. Makalipas lamang ang apatnapung minuto, nagsimula ang kanilang sariling bersyon ng impiyerno.
Unang sumabog ang galit sa kusina. Ang labindalawang bisita ay gutom na gutom mula sa mahabang biyahe at traffic, ngunit nang buksan ni Doña Remedios ang kalan upang lutuin ang mga nakahandang karne at pampasko, walang apoy na lumabas. Naisip nilang naubusan ng gas, ngunit nang silipin ang ilalim, napagtanto nilang nawawala ang regulator at hose. Walang bukas na bilihan ng gasul dahil hatinggabi na ng Pasko at baha sa paligid. Ang lahat ng sariwang karne, manok, at pagkaing inihanda ko ay nanatiling hilaw at malamig.
Wala pang ilang minuto matapos iyon, nagsimulang magreklamo ang mga bisita dahil nais nilang maligo at gumamit ng palikuran. Pagbukas nila ng gripo sa banyo, kahit isang patak ng tubig ay walang lumabas. Ang mga inidoro ay hindi ma-flush, at ang maruming amoy ay mabilis na kumalat sa buong kabahayan. Sinubukan ni Marco na buksan ang metro sa bakuran gamit ang martilyo at lagari, ngunit ang makapal na bakal na kadena ay hindi natinag sa gitna ng bumubuhos na ulan, dahilan upang mabasa siya nang husto at manginig sa lamig.
Nagsimulang mag-init ang ulo ng mga bisitang galing Amerika. Ang dating marangyang salubungan ay napalitan ng malulutong na mura, sigawan, at panunumbat. “Anong klaseng bahay ito, Tita Remedios?! Gutom kami, mabaho ang banyo, at walang tubig! Pinapunta niyo ba kami rito para pahirapan?!”
Alas-onse ng gabi nang magsimulang mag-ring ang aking cellphone nang sunod-sunod. Unang tumawag si Marco. Hindi ko sinagot. Sumunod ay higit tatlumpung missed calls mula kay Doña Remedios.
Nang sa wakas ay sagutin ko ang tawag sa ika-tatlumpu’t limang pagkakataon, boses ng isang desperada at umiiyak na matanda ang sumalubong sa akin sa kabilang linya.
“Rhea! Maawa ka! Nasaan ang piyesa ng gasul?! Nasaan ang susi ng padlock ng tubig?! Nagwawala ang mga bisita, amoy basura na ang bahay, at walang makakain! Bumalik ka rito ngayon din at ayusin mo ito!” sigaw ni Doña Remedios na halos mawalan ng hininga sa iyak at kahihiyan.
Uminom muna ako ng alak bago sumagot sa napakakalmadong tono na nagpatindig ng balahibo niya.
“Bakit ako babalik diyan, Inay? Hindi ba’t pinalayas ninyo ako dahil masikip at para magkasya ang labindalawa ninyong bisita? Ngayong maluwag na ang bahay dahil wala ako, magtiis kayo. At huwag ninyong kalimutan… bukas na bukas din pagtila ng ulan, darating ang abogado ko kasama ang mga pulis upang paalisin kayong lahat sa bahay ko. Maligayang Pasko sa inyo.”
Ibinaba ko ang telepono at pinatay ang aking cellular network. Sa gabing iyon, habang ako ay payapang natutulog sa malambot na kama ng marangyang hotel, doon sa sarili kong bahay ay nagdusa sa gutom, dumi, at kahihiyan ang mga taong nagtangkang yurakan ang aking dangal.